सण
गोकुळाष्टमी
मध्यरात्री कान्ह्याचा जन्म — उपवास, कीर्तन आणि दुसऱ्या दिवशी दहीहंडी.
महत्त्व
गोकुळाष्टमी म्हणजे विष्णूंचा आठवा अवतार कृष्णाच्या जन्माचा उत्सव — मथुरेत कंसाच्या बंदिशाळेत मध्यरात्री जन्मलेल्या कान्ह्याचा. भक्त दिवसभर उपवास करतात आणि भजन-कीर्तन करत मध्यरात्रीपर्यंत जागरण करतात; मग बाळकृष्णाला स्नान घालून पाळण्यात झुलवले जाते.
घरांत गोकुळाच्या देखाव्यांची सजावट होते आणि मंदिरे भक्तांनी ओसंडतात. महाराष्ट्रात दुसऱ्या दिवशी दहीहंडी — बाळकृष्ण सवंगड्यांसह लोणी चोरत तसे मानवी मनोरे रचून हंडी फोडली जाते.
कसा साजरा करतात
- मध्यरात्रीपर्यंत — कृष्णजन्माच्या घटिकेपर्यंत — उपवास करा.
- बाळकृष्णाला स्नान-शृंगार करून पाळण्यात झुलवा.
- मध्यरात्री भजन गा; कृष्णाची आरती करा.
- लोणी-साखर आणि सुंठवड्याचा प्रसाद करा.
- दुसऱ्या दिवशी दहीहंडी उत्सवात सहभागी व्हा.
कृष्ण च्या प्रार्थना
मराठी
श्री कृष्ण आरती (१)
श्यामलवर्णा षड्रिपुदमना राधारमणा तूंच हरी ।
मराठी
श्री कृष्ण आरती (२)
अवतार गोकुळीं हो, जन तारावयासी ।
मराठी
श्री कृष्ण आरती (४)
आरती भुवनसुंदराची ।
मराठी
श्री कृष्ण चालीसा
बंशी शोभित कर मधुर, नील जलद तन श्याम ।
मराठी
श्री कृष्ण मंत्र (१)
हरे कृष्ण हरे कृष्ण, कृष्ण कृष्ण हरे हरे ।
मराठी
श्री कृष्ण मंत्र (२)
ओम नामो कृष्णा देवया प्रेमा राजाइया